www.eurobaluchi.com

ماضی بعيد (فعل متعدی)

١- سرحدی شمالی

شيوه ساختن:  با استفاده از جدول ساختمان فعل                                   شناسه شخصی گذشته +  agat + بن ماضی = ماضی بعيد (فعل متعدی)
صرف افعال متعدی و لازم در لهجه سرحدی شمالی يكسان است. (رجوع شود به بخش صرف افعال لازم در لهجه سرحدی شمالی)

مثال:

man bortagaton  (bortaton)         من برده بودم       
ammá bortagatan  (bortatan)       ما برده بوديم      


٢- سراوانی، سرحدی مركزی و جنوبی
شيوه ساختن:  با استفاده از جدول ساختمان فعل            
شناسه شخصی گذشته +  agat + بن ماضی = ماضی بعيد (فعل متعدی)
شناسه شخصی گذشته برای تمام اشخاص برابر است با شناسه شخصی سوم شخص مفرد كه تهی ميباشد:
                                                                                          0 +   agat + بن ماضی = ماضی بعيد (فعل متعدی)   

ماضی بعيد (فعل متعدی) مصدر borten "بردن"  ( سراوانی ، سرحدی مركزی و جنوبی )

 

اول  شخص

 دوم شخص

 سوم شخص

مفرد mon bortagat  (سراوانی )

من برده بودم 

man bortagat

tow bortagat  (سراوانی )

تو برده بودی

ta bortagat

áyi bortagat

او برده بود 

جمع

má bortagat           

ما برده بوديم

šomá bortagat

شما برده بوديد  

áyán bortagat  (سراوانی )

آنهابرده بودند

áwán bortagat

 

 

 فرم خلاصه شده ماضی بعيد  (فرم رايج در محاوره)                                                at + بن ماضی = ماضی بعيد (فعل متعدی)

ماضی بعيد (فعل متعدی) مصدر borten "بردن"  ( سراوانی ، سرحدی مركزی و جنوبی )

 

اول  شخص

 دوم شخص

 سوم شخص

مفرد mon bortat  (سراوانی )

من برده بودم 

man bortat

tow bortat   (سراوانی )

تو برده بودی

ta bortat

áyi bortat

او برده بود 

جمع

má bortat           

ما برده بوديم

šomá bortat

شما برده بوديد  

áyán bortat   (سراوانی )

آنهابرده بودند

áwán bortat

 

٣- مكرانی

افعال برای اول و دوم شخص مفرد وجمع همانند لهجه های مركزی صرف نميشوند. برای سوم شخص مفرد وجمع، فعل بصورت ارگاتيو صرف ميشود بدينمعنی كه فعل، جمع يا مفرد بودن مفعول را بيان ميكند. مفعول بصورت مستقيم (بدون هيچ پسوندی) بكار ميرود و فاعل با علامت ارگاتيو á مشخص ميشود. بنابر اين يك جمله ارگاتيو مكرانی به فرم زير ساخته ميشود:

 (سوم شخص مفرد يا جمع) فعل + مفعول (بدون پسوند) + (á + فاعل) = جمله ارگاتيو مكرانی 

Akbará ketáb wántagat             اكبر كتاب را خوانده بود
Akbará ketáb wántagatant        اكبر كتابها را خوانده بود

Akbará ketáb wántat             اكبر كتاب را خوانده بود
Akbará ketáb wántatant        اكبر كتابها را خوانده بود

جملات بالا در يكی از لهجه های غير ارگاتيو بلوچی بعنوان مثال سرحدی بشكل زير بيان ميشوند:

Akbar ketábára wántat             اكبر كتاب را خوانده بود
Akbar ketábáná wántat            اكبر كتابها را خوانده بود